Argument za prywatyzacją

Ciekawy artykuł w Wall Street Journal wyliczający przyczyny dla których rzą nie powinien zajmować się prowadzeniem biznesu:

Oryginał tutaj: Why Government Can't Run a Business, a poniżej moje streszczenie.

1. Rząd to domena politykówm, nie biznesmenów. Politycy podejmują decyzje polityczne, zamiast ekonomicznych. Główny cel to re-elekcja w kolejnych wyborach. Z tej przyczyny politycy koncentrują się zbytnio na krótkim okresie. To co wygląda dobrze teraz jest dla nich o wiele bardziej ważne niż długoterminowe konsekwencje.

2. Politycy potrzebują rozgłosu. Dlatego, czują potrzebę robienia czegoś, nawet kiedy zostawienie spraw w spokoju byłoby bardziej wskazane. Rynek potrafi sobie sam poradzić z nadwyżkami, czy niedoborami i często robi to w bardzo efektywny sposób, ale to nie znajdzie swojego miejsca w nagłówkakch gazet.

3. Rząd wydaje pieniądze innych ludzi. Firmy, dla odmiany grają swoimi pieniędzmi. Są wehikułami tworzenia bogactwa, gdzie różni ludzie (inwestorzy, menedżerowie i pracownicy) współpracują według określonych zasad nad tworzeniem majątku większego niż byliby w stanie zrobić to osobno.
Z tej przyczyny negocjacie w przedsiębiorstwie są negocjacjami jak podzielić zyski między właścicieli, a pracowników. Każda ze stron jest świadoma, że eskalacja konfliktu ryzykuje zabicie złotej gęsi, która składa złote jajka po obu stronach.

Kiedy rząd siada do negocjacji z np. ze stoczniowcami to podatnik jest gęsią. To dlatego,  wynagrodzenie pracowników sektora publicznego jest często chojniejsze niż odpowiedników na podobnych stanowiskach w sektorze prywatnym.

4. Rząd nie toleruje konkurencji. Czy ktoś może podać przykład państwowej firmy, rywalizującej na równych zasadach z prywatną? Poczta Polska? PKP? Cięcie kosztów, jest również obcym pojęciem w państwowej biurokracji. Jeśli już do tego dojdzie to dzieje się to tak, aby efekty w największym stopniu dotknęły klientów, prowadząc do presji politycznej na wycofanie się z czynionych oszczędności.

5. Państwowe przedsiębiorstwa to często monopoliści. Konkurencja jest konieczna dla sukcesu gospodarki. To jej brak przesądził o upadku komunistycznych reżimów.

6. Najlepsze przedsiębiorstwa zarządzane są przez dobrotliwych despotów. To dyrektor ma władzę, aby efektywnie zarządzać. On decyduje o strategii, strukturze organizacyjnej i alokacji zasobów. Zarząd często ogranicza się do akceptacji jego zamiarów (no i czasami wyrzucenia go z pracy). To pozwala firmie reagować szybko na zmiany na rynku.

Rząd podejmuje decyzje znacznie wolniej, często musząc najpierw kierować sprawę do poselskich komisji, konsultować z różnymi grupami społecznymi, gdzie każdy rozgrywa osobne polityczne interesy. Zbyt duża liczba kucharzy, jak w popularnym przysłowiu, nie prowadzi do nadmiaru jedzenia.

7. Rząd jest regulowany przez ...rząd. To rolą rządu jest gwarantowanie przestrzegania prawa, aby zapewnić rozwój społeczny, ale ten sam rząd ma nikłą historię zdolności do samoregulacji.

Kapitalizm nie jest idealny, o czym przypominają nam obecne skandale z bankami, ale jak kiedyś stwierdził Churchil - "to najgorszy system ekonomiczny, za wyjątkiem wszystkich pozostałych". Nie da się pominąć faktu, że to z jednej strony żądza zysku, a z drugiej konkurencja jest w stanie tworzyć wydajne, innowacyjne i przyjazne konsumentom przedsiębiorstwa.